જાણો પાર્કિન્સન સર્જરી થકી તમે કેવી રીતે ડીપ બ્રેઈન સ્ટીમ્યુલેશનના હલનચલનને પુનઃસ્થાપિત કરી શકો છે

ગુજરાત | ૧૪મી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫: ભાવનગર સ્તિથ આવેલી HCG હોસ્પિટલ્સના સર્જન અને કન્સલટન્ટ ડૉ. દિવ્યેશ આહિર દ્વારા ન્યુરોસર્જરી થકી પાર્કિન્સન સર્જરીની કેટલીક વિગતો અંગે વાકેફ કર્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે, એક સ્થિર હાથ જે એક સમયે બાળકને પકડી રાખતો હતો, એક આત્મવિશ્વાસપૂર્ણ પગલું જે એક સમયે પરિવારનું નેતૃત્વ કરતું હતું, જ્યારે

પાર્કિન્સન થકી આ બધું દૂર કરે છે, ત્યારે ફક્ત દર્દી જ પીડાય છે તેવું નથી. તેમણે જણાવ્યું કે, ઘણાં પરિવારોમાં કંપન, જડતા અને સુસ્તી રોજિંદા જીવનમાં ઘૂસી જાય છે, જેના કારણે સરળ કાર્યો પણ ભારે લાગતા હોય છે.

તેમણે કહ્યું કે, તમે કોઈ પ્રિય વ્યક્તિને ધ્રુજારીવાળા હાથ અથવા કઠોર સ્નાયુઓ સાથે સંઘર્ષ કરતા જોયા હશે જે તેમની સરળતા અને સ્વતંત્રતા ચોરી લે છે. પાર્કિન્સન ઘણા ભારતીય ઘરોને સ્પર્શે છે, જે ચિંતા અને પરિવર્તન લાવે છે. છતાં આશા છે. ડીપ બ્રેઈન સ્ટીમ્યુલેશન (DBS) જેવી પ્રગતિઓ સરળ હલનચલન પુનઃસ્થાપિત કરવા, ધ્રુજારી ઘટાડવા અને ગૌરવ પાછું લાવવાનો માર્ગ પ્રદાન પૂરું પાડે છે.

: પાર્કિન્સન રોગને સમજવું

પાર્કિન્સન રોગ એ મુખ્યત્વે મગજનો વિકાર છે જે સમય જતાં વધુ ખરાબ થાય છે. તે ત્યારે થાય છે જ્યારે મગજમાં કોષો જે ડોપામાઇન બનાવે છે તે મરી જાય છે. અને ડોપામાઇન હલનચલનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. પૂરતા પ્રમાણમાં ડોપામાઇન વગર, શરીર સરળ ક્રિયાઓ સાથે સંઘર્ષ કરે છે.

જેમાં સામાન્ય લક્ષણોમાં ધ્રુજારીનો સમાવેશ થાય છે, ખાસ કરીને હાથ અથવા આંગળીઓમાં. લોકો ધીમે ધીમે હલનચલન કરી શકે છે અથવા હાથ અને પગમાં જડતા અનુભવી શકે છે. સાથે સંતુલનની સમસ્યાઓ પડી શકે છે. આ ઉપરાંત ઊંઘની તકલીફો

અથવા મૂડમાં ફેરફાર જેવી અન્ય સમસ્યાઓ ઘણીવાર દેખાય છે. આ લક્ષણો હળવા શરૂ થાય છે પરંતુ સમય જતા તે મજબૂત બને છે.

ભારતમાં, વસ્તી વૃદ્ધ થતાં વધુ લોકો પાર્કિન્સન રોગનો સામનો કરે છે. જેમાં ન્યુરોલોજી ઇન્ડિયામાં એક વ્યવસ્થિત સમીક્ષા પ્રદેશોમાં તેની વધતી હાજરી પર પ્રકાશ પાડે છે. સાથે પ્રારંભિક જાગૃતિ દ્વારા પરિવારોને સમયસર સંભાળ મેળવવામાં મદદ કરે છે.

: દૈનિક જીવન પર અસર

પાર્કિન્સન શારીરિક સંકેતોથી આગળ વધે છે. તે કામ, શોખ અને પરિવારના સમયને અસર કરે છે. જેમાં ખાવા અથવા ચાલવા જેવા સરળ

કાર્યો મુશ્કેલ બની જાય છે. સંભાળ રાખનારાઓ ઘણીવાર તાણ અનુભવે છે, તેમના પોતાના જીવન સાથે ટેકો ઓછો કરે છે.

આ રોગના મુખ્ય તબક્કાઓમાં હળવી ધ્રુજારીથી લઈને હલનચલન પર ગંભીર મર્યાદાઓ સુધીના છે.

હેલ્થ ટેકનોલોજી એસેસમેન્ટ ઇન ઇન્ડિયા (HTAIn)ના રિપોર્ટ મુજબ, તે જીવનની ગુણવત્તા પર ઊંડી અસર કરે છે. છતાં, યોગ્ય સંચાલન સાથે, ઘણા લોકો પરિપૂર્ણ જીવન જીવે છે.

: ડીપ બ્રેઈન સ્ટીમ્યુલેશન શું છે?

ડીપ બ્રેઈન સ્ટીમ્યુલેશન (DBS) એ એડવાન્સ્ડ પાર્કિન્સન રોગ માટેની એક સર્જરી છે. તે મગજ માટે પેસમેકરની જેમ કાર્ય કરે છે. અસામાન્ય પ્રવૃત્તિને શાંત કરવા માટે ઉપકરણ ચોક્કસ વિસ્તારોમાં વિદ્યુત સંકેતો મોકલે છે.

DBS સબથેલેમિક ન્યુક્લિયસ અથવા ગ્લોબસ પેલિડસ જેવા સ્થળોને લક્ષ્ય બનાવે છે. જે હલનચલનને નિયંત્રિત કરે છે.

જેની સારવારથી ધ્રુજારી, જડતા અને ધીમા પગલાઓને તેને સરળ બનાવે છે.

: DBS કેમ ફરક પાડે છે

સબથેલેમિક ન્યુક્લિયસ અથવા ગ્લોબસ પેલિડસ ઇન્ટરનસ જેવા ભાગોને લક્ષ્ય બનાવીને, DBS ચાલના લક્ષણો, ધ્રુજારી, જડતા અને ગતિની ધીમી ગતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો કરી શકે છે, ખાસ કરીને તે જે લેવોડોપાને પ્રતિભાવ આપે છે. જ્યારે દર્દીઓને સારી રીતે તપાસવામાં આવે છે ત્યારે તેની અસરો વિશ્વસનીય હોય છે.

: ઉપકરણમાં ત્રણ ભાગો છે 

મગજના પાતળા કોષો ઉપરાંત છાતીની ત્વચા હેઠળના કોષો જે સિગ્નલો દ્વારા મગજના સર્કિટને સમાયોજિત કરે છે. જે આ અનિચ્છનીય હલનચલન ઘટાડે છે. સાથે આ સર્જરી પછી ડોકટરો ઉપકરણને પ્રોગ્રામ કરે છે. જરૂર મુજબ સેટિંગ્સ બદલાય છે. અનુકૂલનશીલ

DBS, એક નવો વિકાસ, વધુ સારા નિયંત્રણ માટે રીઅલ ટાઇમમાં સિગ્નલોને સમાયોજિત કરે છે. જે દવાના ડોઝ અને આડઅસર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

: DBS પ્રક્રિયા

ઓપરેશન બે પગલામાં થાય છે. પ્રથમ, દર્દી જાગતો રહે ત્યારે ઇલેક્ટ્રોડ્સ મગજમાં જાય છે. જે ડોકટરોને પરીક્ષણ કરવા અને તેમને યોગ્ય રીતે મૂકવા દે છે. તેઓ ચોકસાઇ માટે ઇમેજિંગનો ઉપયોગ કરે છે. આગળ,

બેટરી ઇમ્પ્લાન્ટ સામાન્ય એનેસ્થેસિયા હેઠળ થતો હોય છે. આ આખી પ્રક્રિયામાં એક દિવસ લાગે છે. અને દર્દીઓ એક અઠવાડિયા માટે

હોસ્પિટલમાં રહે છે. ફોલો-અપ્સ ઉપકરણને ફાઇન-ટ્યુન કરે છે.

DBS મોટા સુધારા લાવે છે. તે હલનચલનને પુનઃસ્થાપિત કરે છે, ધ્રુજારી ઘટાડે છે અને દૈનિક

કાર્યને વધારે છે. જેમાં ઘણાને ઓછી દવાની જરૂર હોય છે, સાથે અનિચ્છનીય ધક્કા જેવી આડઅસરોને ટાળે છે. અને

રિપોર્ટ નોંધી દર્દીઓના માટે જીવનને વધારે છે.

કોને ફાયદો થઈ શકે છે?

DBS એડવાન્સ્ડ પાર્કિન્સન ધરાવતા લોકો માટે યોગ્ય છે જેઓ લેવોડોપાનો પ્રતિભાવ આપે છે પરંતુ તેને ઉતાર-ચઢાવનો સામનો કરવો પડે કરે છે. આ રોગ કોઈ ગંભીર યાદશક્તિ અથવા માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યાઓમાં નથી આવતો. જેથી તમને સારા સ્વાસ્થ્ય સાથે પુનઃપ્રાપ્તિમાં મદદ કરે છે.

ભારતમાં, માર્ગદર્શિકા હોહેન અને યાહર સ્કેલ પર સ્ટેજ ત્રણ-અથવા તેથી વધુ પર ભાર મૂકે છે. નિષ્કર્ષ પાર્કિન્સન રોગ વ્યક્તિની હિલચાલ કેવી રીતે બદલાઈ શકે છે, પરંતુ તે કેવી રીતે જીવે છે તે વ્યાખ્યાયિત કરવાની જરૂર નથી. ડીપ બ્રેઇન સ્ટીમ્યુલેશને આશાનો એક નવો અધ્યાય ખોલ્યો છે, જે દર્દીઓને સ્થિર હાથ, સરળ પગલાં અને રોજિંદા જીવનમાં નવો આત્મવિશ્વાસ મેળવવામાં મદદ કરે છે. સંભાળ રાખનારાઓ અને પરિવારો માટે, તેનો અર્થ એ છે કે, લાચારીથી ઓછું જોવું અને સ્વતંત્રતાની ક્ષણોની ઉજવણી કરવી. જો કોઈ પ્રિય વ્યક્તિને લાગે છે કે દવાઓ હવે પૂરતી નથી, તો DBS-ને એક વિકલ્પ તરીકે શોધવાનો સમય આવી શકે છે. વિશ્વસનીય ન્યુરોલોજીસ્ટ અથવા ન્યુરોસર્જન સાથે વાતચીત એ ફક્ત તેનો ઉપાય જ નહીં, પરંતુ જીવનની ગૌરવ અને ગુણવત્તા પુનઃસ્થાપિત કરવા તરફનું પ્રથમ પગલું હોઈ શકે છે.