નવી દિલ્હી | ૨૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫: પરીક્ષાઓ પૂરી થાય છે, હોસ્ટેલો ભરાઈ જાય છે, અને ફોન, લેપટોપ, હેડફોન અને ફેશન વગેરે કંઈપણ માટે પહેલી “મોટી” ખરીદી શરૂ થાય છે. ઘણા યુવાનો માટે, તહેવારોની મોસમ નવી મળી આવેલીઆર્થિક સ્વતંત્રતા સાથે સુસંગત હોય છે. આવા સમયે કૌભાંડીઓ પણ ફરતા હોય છે. માતાપિતા અને વાલીઓ તેમના કિશોરવયનાસંતાનો અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓને વેબની સૂક્ષ્મ છાપ વાંચવામાં મદદ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે: નકલને ઓળખો, તાકીદના પ્રશ્નો પૂછો અને પૈસા તેમજ ઓળખને સુરક્ષિત રાખતી ટેવો અપનાવો.
એમેઝોન ઈન્ડિયાના લીગલ-વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ, રાકેશ બક્ષીએ જણાવ્યું હતું કે, “ઘરે અમારો મંત્ર સરળ છે: પહેલા થોભો, પછી ક્લિક કરો. અમે પરિવારોને ઝડપથી’ખરાઈ’ કરવા, તમારા ઓર્ડર તપાસવા માટે સત્તાવાર એમેઝોન એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવા, મલ્ટિ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન ચાલુ કરવા અને ગિફ્ટ-કાર્ડની ચુકવણી માટેની કોઈપણ માંગને થોભી જવાના સંકેત તરીકે માનવા માટે પ્રોત્સાહિત કરીએ છીએ. આવી નાની-નાની આદતો માથાનો દુખાવો કરતી મોટી સમસ્યાઓથી બચાવે છે”.
પરિવારો સાથે મળીને સામાન્ય ઑનલાઇન ધમકીઓનો સામનો કરી શકે છે
- ફિશિંગ/નકલ:ભરોસાપાત્ર બ્રાન્ડની નકલ કરીને ઓળખપત્રો અથવા પૈસા ચોરી લેતા સંદેશા.
- અસુરક્ષિત ઍક્સેસ દ્વારા એકાઉન્ટ ટેકઓવર: નબળા પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરવો, વિવિધ સાઇટ્સ પર પાસવર્ડનો ફરીથી ઉપયોગ, અસુરક્ષિત Wi-Fi અથવા નકલી પૃષ્ઠો દ્વારા લૉગ ઇન કરવું.
યુવાનોને નકલ/કૌભાંડના પ્રયાસો શોધવા અને રોકવામાં કેવી રીતે મદદ કરવી (ઝડપથી તપાસો)
- એપ્લિકેશનમાં ખરાઈ કરો: જો “ઓર્ડર” અથવા “એકાઉન્ટ સંબંધિત સમસ્યા”ની ચેતવણી આવે, તો એમેઝોન એપ્લિકેશન/વેબસાઇટમાં તમારા ઓર્ડર તપાસો – જો તે ત્યાં ન હોય, તો તે વાસ્તવિક નથી.
- મોકલનાર અને લિંકનું નિરીક્ષણ કરો: સંપૂર્ણ ઈમેલ/URL ધ્યાનથીજુઓ; ટૂંકી કરેલી લિંક્સ અને ટાઇપિંગ ભૂલો(દા.ત., “amazo.co”) વગેરેથી સાવધન રહો.
- ઉતાવળમાં આવીનેજાળમાં ફસાશો નહીં:“હમણાં જ કાર્ય કરો,” “ફી જરૂરી છે,” “આ ટૂલ ઇન્સ્ટૉલ કરો” આવા બધા સંદેશા ચિંતાજનક બાબતો છે—થોભો અને ચકાસણી કરો.
- સંદેશામાંથી ક્લિક કરશો નહીં: સીધા એપ્લિકેશન/વેબસાઇટ પર જાઓ; ક્યારેય અનિચ્છિત પ્રોમ્પ્ટ્સમાંથી પાસવર્ડ દાખલ કરશો નહીં.
કૌટુંબિક પ્લેબુક: સરળ ગાર્ડરિલ્સ જે દેખરેખ જેવું લાગતું નથી
- મહત્વપૂર્ણ એકાઉન્ટ્સ પર મજબૂત, અનોખા પાસવર્ડ્સ + MFA નો ઉપયોગ કરો.
- યોગ્ય હોય ત્યાં પેરેંટલ કંટ્રોલ સક્ષમ કરો; અજાણી લિંક્સ/ડાઉનલોડ્સ માટે ફેમિલી રેડ-ફ્લેગ તપાસ-યાદી પર સંમત થાઓ.
- શાંત રિકવરીનું મોડેલ બનાવો: તમે શંકાસ્પદ પ્રોમ્પ્ટને કેવી રીતે હેન્ડલ કરો છો તેના પર બાળકોને નજર રાખવા દો – પુખ્ત વયના લોકો પણ નિશાન બને છે.
- સાથે મળીને શીખો: એમેઝોનના મફત સંસાધનોમાંપ્રોટેક્ટ એન્ડ કનેક્ટનો સમાવેશ થાય છે, જે નેશનલ સાઇબર સિક્યુરિટી એલાયન્સ (બાઇટ-સાઇઝ લેસન + ક્વિઝ) સાથે મળીને તૈયાર કરવામાં આવેલી ઇન્ટરેક્ટિવ માઇક્રોસાઇટ છે.
ખરીદી કરતી વખતે
- એમેઝોન ક્યારેય ફોન/ઈમેલ દ્વારા ચુકવણી માંગશે નહીં, ગિફ્ટ કાર્ડ માંગશે નહીંઅથવા સપોર્ટ માટે સોફ્ટવેર ઇન્સ્ટૉલ કરવાનું કહેશે નહીં.
- જો તમને અનઅપેક્ષિત “ઓર્ડર પુષ્ટિકરણ” અથવા “એકાઉન્ટ સંબંધિત સમસ્યા”નો સંદેશ મળે, તો એપ્લિકેશનમાં તમારા ઓર્ડર્સ તપાસો; જો તે યાદીમાં ન હોય, તો તે વાસ્તવિક નથી.
- જાણ કરો: એમેઝોનના ઇન-એપ/સેલ્ફ-સર્વિસ રિપોર્ટિંગનો ઉપયોગ કરો. ગ્રાહકો ન હોય તેવા લોકો reportascam@amazon.comપર ઈમેલ કરી શકે છે; ફિશિંગ ઈમેલ્સ stop-spoofing@amazon.comપર ફોરવર્ડ કરી શકે છે—આવી જાણ કરવાથી એમેઝોનને ખરાબ વ્યક્તિઓને ઝડપથી દૂર કરવામાં મદદ મળે છે.
- A-ટુ-Z ગેરંટી પર આધાર રાખો:Amazon એપ્લિકેશન/વેબસાઇટની અંદર ખરીદી કરો; Amazon ખરીદીને સમર્થન આપે છે અને ડિલિવરી અથવા વસ્તુની સ્થિતિ સંબંધિત સમસ્યાઓને ઝડપથી ઉકેલવામાં મદદ કરે છે.
સુરક્ષિત શોપિંગની પોતાની વચનબદ્ધતાને સાર્થક કરતા, એમેઝોન ઈન્ડિયાએ સ્કેમ ફ્રી સપ્ટેમ્બરને મનાવવા માટે કેન્દ્રિય ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના ઈન્ડિયન સાઈબરક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) સાથે ભાગીદારી કરી છે. આ પહેલની ડિઝાઈન ઓનલાઈન સુરક્ષા વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા તેમજ આ ઉત્સવોની સિઝનમાં શોપિંગ કરતી વેળાએ દેશના પરિવારો તથા યુવા વર્ગને સ્માર્ટ, સ્કેમ-મુક્ત ટેવો કેળવવા સશક્ત બનાવવાનો છે. આ ભાગીદારીના ભાગરૂપે, એમેઝોન અને I4C દ્વારા ત્રણ ડિજિટલ ફિલ્મ પણ રિલિઝ કરાઈ છે જે ફ્રોડની જટિલ પરિસ્થિતિઓને સમજવામાં સરળ સેફ્ટી ટિપ્સમાં તબદિલ કરે છે.
