ગુજરાત, અમદાવાદ | 22 સપ્ટેમ્બર 2025: ગુજરાતના નાના અને મધ્યમ સાહસો (SMEs) તેમની પ્રવૃત્તિઓમાં આર્છિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ને ઝડપથી સમાવી રહ્યા છે. કોટક મહિન્દ્રા બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સથી આગળ વધીને પૂર્ણ-સ્તરના એકીકરણ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. ધિરાણકર્તા કહે છે કે રાજ્યના ગીચ ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરો વ્યવસાયો વેપાર, નાણાકીય અને વૃદ્ધિના સંચાલનમાં નિર્ણાયક પરિવર્તન લાવી રહ્યા છે, જે ગુજરાતને ભારતના સૌથી ગતિશીલ AI અપનાવવાના કેન્દ્રોમાંનું એક બનાવે છે.
રાજ્ય, 3.5 મિલિયનથી વધુ નોંધાયેલા MSMEsનું ઘર છે – ભારતના લગભગ 14% આધાર ધરાવે છે, જેમાં લગભગ 46% સુરત અને તેની આસપાસ કેન્દ્રિત છે – એ બહુ-વર્ષીય AI વ્યૂહરચનાનું પણ રજૂ કરી છે જેમાં વૈશ્વિક ટેકનોલોજી કંપનીઓ સાથે ભાગીદારી અને ગિફ્ટસિટી ખાતે AI સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સનો સમાવેશ થાય છે. આ નીતિ વેગ, ઉદ્યોગસાહસિક ચપળતા સાથે જોડાયેલું, કાપડ, રત્નો અને ઘરેણાં, એન્જિનિયરિંગ, રસાયણો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં ડિજિટલ પરિવર્તનને વેગ આપી રહ્યું છે.
“ગુજરાતના ઉદ્યોગસાહસિકો નક્કર, સ્વપ્નદ્રષ્ટા અને ડિજિટલી સ્પષ્ટ છે. તેઓ ફક્ત આગળ વધી રહ્યા છે એટલું જ નહી તેઓ અગ્રણી પણ છે,” કોટક મહિન્દ્રા બેંકના નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના પ્રમુખ શેખર ભંડારીએ જણાવ્યું હતું. “આપણે ત્રણ સ્પષ્ટ વલણો જોઈ રહ્યા છીએ. પ્રથમ, AI એકલું સાધનોથી એમ્બેડેડ વર્કફ્લો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જે વેપાર દસ્તાવેજીકરણ, ચુકવણીઓ અને પ્રાપ્તિઓને જોડે છે. બીજું, ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરોમાં જ્ઞાન વહેંચણી એક નેટવર્ક અસર બનાવી રહી છે જે સ્વીકારવાની ગતિ વધારે છે. અને ત્રીજું, વ્યવસાયો રોકડ-પ્રવાહ દૃશ્યતા અને કાર્યકારી-મૂડી કાર્યક્ષમતા સુધારવા માટે AI ને ડિજિટલ બેંકિંગ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડી રહ્યા છે. ફાઇનાન્સ અને ટેકનોલોજીનું આ સંકલન SMEs ને માપી શકાય તેવું ધારદાર બનાવી રહ્યું છે.”
બેંકનું ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, કોટક FYN, આ પરિવર્તનના કેન્દ્રમાં છે. તે પેપરલેસ ટ્રેડ ફાઇનાન્સ, અંતરાયમુક્ત કલેક્શન અને પેમેન્ટ્સ અને AI-સંચાલિત એનાલિટિક્સ પ્રદાન કરે છે, જે SMEsને કાર્યકારી મૂડીને ઇષ્ટતમ કરવા અને ઝડપથી સ્કેલ કરવા સક્ષમ બનાવે છે. પ્લેટફોર્મ મોબાઇલ, વેબ અને API માં સાર્વત્રિક ઍક્સેસ પ્રદાન કરે છે, જે વ્યવસાયોની વિવિધ ડિજિટલ તૈયારી સાથે સંરેખિત થાય છે.
વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે, કોટક સુરત અને અમદાવાદ જેવા હબમાં તેની હાજરીનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. ઉદ્યોગ વિશ્લેષકો કહે છે કે ગુજરાતનું SME ક્ષેત્ર, જે લાંબા સમયથી તેની ઉદ્યોગસાહસિક ચપળતા માટે જાણીતું છે, હવે સાયકલ સમયને સંકુચિત કરવા અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરવા માટે AI નો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. “AI-સક્ષમ SMEsનો ઉદય ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને નાણાકીય નવીનતા સ્પર્ધાત્મકતાને કેવી રીતે વધારી શકે છે તે દર્શાવે છે ” એમ ભંડારીએ ઉમેર્યું હતું.
નીતિ આયોગના અહેવાલ મુજબ, ભારતનો વ્યાપક AI વેગ 2035 સુધીમાં GDPમાં 500-600 અબજ ડોલરનો ઉમેરો કરી શકે છે, જેમાં નાણાકીય સેવાઓ અને ઉત્પાદન આ મૂલ્યનો નોંધપાત્ર હિસ્સો મેળવવાની અપેક્ષા રાખે છે.
